Öksürük,
solunum yollarını yabancı maddelerden ve salgılardan temizlemeye yardımcı olan
doğal bir savunma mekanizmasıdır. Soğuk algınlığı, grip ve diğer solunum yolu
enfeksiyonları sırasında ortaya çıkabilir ve çoğu zaman hastalığın
iyileşmesiyle birlikte azalır.
Ancak haftalarca
devam eden, giderek şiddetlenen veya başka belirtilerin eşlik ettiği
öksürüklerin değerlendirilmesi gerekebilir.
Özellikle
“Öksürüğüm neden geçmiyor?”, “Kaç gün süren öksürük tehlikelidir?” ve “Geçmeyen
öksürük hangi hastalığın belirtisi olabilir?” gibi sorular hastaların en çok
merak ettiği konular arasındadır.
Öksürük Neden Olur?
Öksürüğün tek
bir nedeni yoktur. Basit bir üst solunum yolu enfeksiyonundan çevresel
faktörlere veya solunum sistemi hastalıklarına kadar farklı durumlarla ilişkili
olabilir.
Uzun süren
öksürüğün değerlendirilmesinde;
- geçirilmiş
solunum yolu enfeksiyonları,
- astım,
- alerjik
durumlar,
- geniz
akıntısı,
- reflü,
- sigara ve
tütün ürünleri kullanımı,
- bazı
ilaçlar,
- kronik bronşit
ve KOAH,
- zatürre
gibi enfeksiyonlar
gibi farklı olasılıklar göz önünde
bulundurulabilir.
Geçmeyen Öksürük Kaç Gün Sürerse Doktora
Gidilmeli?
Öksürükler
sürelerine göre genel olarak akut, subakut ve kronik olarak
sınıflandırılabilir. Yetişkinlerde 8 haftadan uzun süren öksürük kronik
öksürük olarak kabul edilir.
Ancak bu,
doktora başvurmak için mutlaka 8 hafta beklenmesi gerektiği anlamına gelmez.
Öksürük uzun
süredir devam ediyorsa, giderek şiddetleniyorsa veya günlük yaşamı belirgin
şekilde etkiliyorsa sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmesi uygun
olabilir.
Öksürükten Sonra Balgam Gelmesi Normal mi?
Solunum yolu
enfeksiyonlarında öksürükle birlikte balgam görülebilir. Balgamın varlığı,
rengi veya kıvamı tek başına hastalığın nedenini belirlemek için yeterli
değildir.
Özellikle kanlı
balgam, tekrarlayan kanama veya buna eşlik eden nefes darlığı, göğüs ağrısı
gibi belirtiler varsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.
Hangi Belirtiler Öksürükle Birlikte Ciddiye
Alınmalı?
Her öksürük
ciddi bir hastalık anlamına gelmez. Ancak bazı belirtilerin eşlik etmesi
durumunda değerlendirme daha önemli hale gelir.
Özellikle;
- nefes
darlığı,
- kanlı
balgam veya kan tükürme,
- şiddetli
ya da yeni başlayan göğüs ağrısı,
- yüksek
veya devam eden ateş,
- belirgin
halsizlik,
- açıklanamayan
kilo kaybı,
- gece
terlemeleri,
- morarma,
- bilinç
değişikliği
gibi
belirtiler dikkate alınmalıdır.
Şiddetli nefes
darlığı, morarma, bilinç değişikliği veya ciddi göğüs ağrısı gibi acil
belirtilerde beklenmeden acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
Geceleri Artan Öksürük Neden Olabilir?
Bazı hastalar
gündüz nispeten rahatken yatağa girdikten sonra öksürüğünün arttığını ifade
eder.
Gece artan
öksürük; astım, geniz akıntısı, reflü veya farklı solunum yolu
problemleriyle ilişkili olabilir.
Ancak yalnızca
öksürüğün gece artmasına bakılarak tanı konulamaz. Öksürüğün ne zaman
başladığı, ne kadar sürdüğü ve beraberindeki diğer belirtiler
değerlendirilmelidir.
Kuru Öksürük Neden Geçmez?
Kuru öksürükte
genellikle belirgin balgam çıkarılmaz. Özellikle bazı viral enfeksiyonların
ardından öksürük bir süre daha devam edebilir.
Bunun dışında
astım, alerjik durumlar, reflü, çevresel irritanlar ve bazı ilaçlar da kuru
öksürükle ilişkili olabilir.
Uzun süren
kuru öksürükte nedenin belirlenebilmesi için muayene ve gerektiğinde ileri
değerlendirme yapılabilir.
Balgamlı Öksürük Neden Olur?
Balgamlı
öksürük solunum yollarındaki salgının öksürükle dışarı atılmasıdır.
Solunum yolu
enfeksiyonları başta olmak üzere farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Kronik
bronşit ve diğer bazı akciğer hastalıklarında da balgamlı öksürük görülebilir.
Özellikle uzun
süren veya tekrarlayan balgamlı öksürüğün yalnızca “üşütme” olarak
değerlendirilmemesi önemlidir.
Grip Geçti Ama Öksürüğüm Geçmedi, Normal mi?
Solunum yolu
enfeksiyonunun diğer belirtileri geçtikten sonra öksürük bir süre daha devam
edebilir. Buna enfeksiyon sonrası öksürük denilebilir.
Ancak öksürük
düzelmek yerine şiddetleniyorsa, uzun süre devam ediyorsa veya ateş, nefes
darlığı, göğüs ağrısı ya da kanlı balgam gibi belirtiler ortaya çıkıyorsa
değerlendirilmesi gerekir.
Sigara İçenlerde Geçmeyen Öksürük Önemli mi?
Sigara ve
diğer tütün ürünleri solunum yollarında tahrişe neden olabilir ve kronik
öksürükle ilişkili olabilir.
Özellikle uzun
yıllardır sigara kullanan kişilerde ortaya çıkan yeni öksürük, mevcut
öksürüğün karakterinin değişmesi veya öksürüğe kanlı balgam, nefes darlığı ya
da açıklanamayan kilo kaybının eşlik etmesi göz ardı edilmemelidir.
Sigara
kullanan kişilerin kronik öksürüğü “sigara öksürüğü” diyerek normal kabul
etmemesi önemlidir.
Geçmeyen Öksürük Astım Belirtisi Olabilir mi?
Olabilir.
Astım her hastada aynı belirtilerle ortaya çıkmaz. Bazı kişilerde öksürük ön
planda olabilir.
Öksürüğe hırıltılı
solunum, nefes darlığı veya göğüste sıkışma hissi eşlik edebilir.
Belirtiler gece, egzersiz sırasında veya belirli çevresel faktörlerle
karşılaşıldığında artabilir.
Ancak bu
belirtilerin bulunması tek başına astım tanısı koymak için yeterli değildir.
Reflü Öksürük Yapar mı?
Reflü bazı kişilerde
kronik öksürükle ilişkili olabilir. Özellikle yemeklerden sonra veya yatınca
artan öksürük, boğazda yanma ve ağıza acı-ekşi tat gelmesi gibi şikâyetler
eşlik edebilir.
Bununla
birlikte reflü dışında da uzun süren öksürüğe neden olabilecek birçok durum
bulunduğundan değerlendirme kişiye özel yapılmalıdır.
Geçmeyen Öksürük Akciğer Kanseri Belirtisi midir?
Uzun süren
öksürük tek başına akciğer kanseri olduğu anlamına gelmez. Kronik
öksürüğün çok sayıda farklı nedeni bulunmaktadır.
Bununla
birlikte özellikle sigara öyküsü bulunan kişilerde yeni başlayan veya karakteri
değişen öksürük; kanlı balgam, açıklanamayan kilo kaybı veya başka şikâyetlerle
birlikte görülüyorsa tıbbi değerlendirme önemlidir.
Burada amaç
hastayı endişelendirmek değil, uzun süre devam eden belirtilerin nedenini
araştırmaktır.
Öksürük İçin Antibiyotik Kullanılmalı mı?
Her öksürükte
antibiyotik kullanılması uygun değildir.
Öksürüğün
viral enfeksiyonlar dahil farklı nedenleri bulunabilir ve antibiyotikler
viral enfeksiyonları tedavi etmez. Antibiyotik kullanımının gerekli olup
olmadığına muayene ve klinik değerlendirme sonucunda hekim karar vermelidir.
Doktor önerisi
olmadan antibiyotiğe başlanmamalı veya daha önce kullanılan ilaçlar tekrar
kullanılmamalıdır.
Geçmeyen Öksürükte Hangi Tetkikler Yapılır?
Her hastaya
aynı tetkiklerin yapılması gerekmez.
Hekim
öncelikle hastanın öyküsünü dinler ve fizik muayenesini gerçekleştirir.
Öksürüğün süresi, sigara kullanımı, kullanılan ilaçlar, eşlik eden hastalıklar
ve diğer belirtiler değerlendirilir.
Gerekli
görülmesi halinde kişinin klinik durumuna göre akciğer grafisi, solunum
fonksiyon testleri veya farklı incelemeler planlanabilir.
Hangi tetkikin
gerekli olduğuna bireysel değerlendirme sonucunda karar verilir.
Geçmeyen Öksürük İçin Hangi Bölüme Gidilir?
Uzun süren
öksürük ve solunum sistemiyle ilişkili şikâyetlerin değerlendirilmesinde Göğüs
Hastalıkları uzmanına başvurulabilir.
Öksürüğün
altında yatan nedene göre gerektiğinde farklı branşların değerlendirmesi de
gerekebilir.
Elazığ’da Geçmeyen Öksürük İçin Göğüs
Hastalıkları Değerlendirmesi
Elazığ’da
geçmeyen öksürük şikâyeti yaşayan kişilerin, özellikle öksürük
uzun süredir devam ediyorsa veya başka belirtiler eşlik ediyorsa sağlık
profesyoneline başvurması önemlidir.
Özel Elazığ Hayat
Hastanesi Göğüs Hastalıkları bölümünde hastanın şikâyetleri ve sağlık öyküsü
değerlendirilerek gerekli görülen muayene ve tetkikler planlanabilir.
Öksürüğün
nedenini yalnızca internet üzerinden edinilen bilgilerle belirlemek mümkün
değildir. Tanı ve tedavi süreci kişiye özel olarak hekim tarafından
değerlendirilmelidir.
Kısaca: Geçmeyen Öksürüğü Ne Zaman
Önemsemelisiniz?
Öksürüğünüz
haftalar boyunca devam ediyorsa, giderek artıyorsa, günlük yaşamınızı
etkiliyorsa veya nefes darlığı, göğüs ağrısı, kanlı balgam, yüksek ateş,
açıklanamayan kilo kaybı ya da gece terlemesi gibi belirtiler eşlik
ediyorsa tıbbi değerlendirme uygun olacaktır.
Özellikle
ciddi nefes darlığı, morarma veya şiddetli göğüs ağrısı gibi acil belirtilerde
beklenmemelidir.
Bilgilendirme Notu: Bu içerik
genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya tedavi önerisi
niteliğinde değildir. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.