Çocuklarda Öksürük Neden Geçmez? Uzun Süren Öksürük Ne Zaman Ciddiye
Alınmalı?
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Uzmanımız Dr. Buket BARAN, çocuklarda uzun süren öksürüğün olası nedenleri,
eşlik edebilecek belirtiler ve dikkat edilmesi gereken durumlar hakkında
bilgilendiriyor.
Çocuklarda öksürük, özellikle sonbahar ve
kış aylarında ebeveynlerin en sık karşılaştığı şikâyetlerden biridir.
Soğuk algınlığı ve diğer solunum yolu
enfeksiyonları sırasında ortaya çıkan öksürük, çoğu zaman hastalığın
iyileşmesiyle birlikte azalır.
Ancak bazı çocuklarda öksürük haftalarca
devam edebilir veya belirli aralıklarla tekrarlayabilir.
Bu durum ailelerde “Çocuğumun öksürüğü
neden geçmiyor?”, “Gece öksürüğü neden olur?” ve “Uzun süren öksürük hangi
hastalığın belirtisidir?” gibi soruların ortaya çıkmasına neden olur.
Öksürük, solunum yollarının korunmasına yardımcı
olan doğal bir savunma mekanizmasıdır. Ancak uzun süren veya başka belirtilerle
birlikte görülen öksürüklerin nedeninin araştırılması gerekebilir.
Çocuklarda Öksürük Neden Olur?
Çocuklarda öksürüğün birçok farklı nedeni
bulunabilir.
En sık karşılaşılan nedenlerden bazıları
şunlardır:
●
Üst solunum
yolu enfeksiyonları
●
Grip ve soğuk
algınlığı
●
Enfeksiyon
sonrası devam eden öksürük
●
Astım
●
Alerjik
durumlar
●
Geniz
akıntısı
●
Çevresel
tahriş edici maddeler
●
Sigara
dumanına maruz kalma
●
Bazı alt
solunum yolu enfeksiyonları
Daha nadir olarak yabancı cisim aspirasyonu veya farklı solunum sistemi hastalıkları da öksürüğe neden olabilir.
Çocuklarda
Kuru Öksürük Neden Geçmez?
Kuru öksürükte genellikle belirgin balgam
çıkarılmaz.
Viral enfeksiyonlar sonrasında kuru
öksürük bir süre devam edebilir.
Bunun dışında astım, çevresel tahriş
ediciler ve farklı solunum yolu sorunları da kuru öksürükle ilişkili olabilir.
Özellikle uzun süren veya sık tekrarlayan
kuru öksürüklerin değerlendirilmesi önemlidir.
Çocuklarda Balgamlı Öksürük Tehlikeli midir?
Balgamlı öksürük her zaman ciddi bir
hastalık anlamına gelmez.
Ancak özellikle 4 haftadan uzun süren
günlük ıslak veya balgamlı öksürük, altta yatan nedenlerin araştırılmasını
gerektirir.
Balgamın rengi tek başına bakteriyel
enfeksiyon bulunduğunu veya antibiyotik gerektiğini göstermez.
Çocuklarda Öksürük Astım Belirtisi Olabilir mi?
Astım, çocuklarda öksürükle ilişkili
olabilen hastalıklardan biridir.
Astımda öksürüğe;
●
Hırıltılı
solunum
●
Nefes darlığı
●
Göğüste
sıkışma hissi
●
Egzersiz
sırasında artan solunum şikâyetleri
eşlik edebilir.
Ancak her uzun süren öksürük astım
anlamına gelmez.
Tanı için çocuğun şikâyetleri, muayene
bulguları ve gerekli görülen incelemeler birlikte değerlendirilmelidir.
Çocuklarda Öksürük İçin Antibiyotik Kullanılmalı mı?
Her öksürükte antibiyotik kullanılması
uygun değildir.
Çocuklarda öksürüğün önemli bir bölümü
viral enfeksiyonlarla ilişkili olabilir. Antibiyotikler viral enfeksiyonları
tedavi etmez.
Bazı bakteriyel hastalıklarda antibiyotik tedavisi gerekli olabilir. Ancak bu karar hekim tarafından verilmelidir.
Öksürüğün nedeni yalnızca sesine,
süresine veya balgam bulunup bulunmamasına bakılarak belirlenemez.
Çocuklarda Öksürük Kaç Gün Sürerse Doktora Gidilmeli?
Çocuklarda öksürüğün
süresi değerlendirme açısından önemlidir.
Solunum yolu enfeksiyonlarından sonra
öksürük bir süre devam edebilir.
Ancak çocuklarda 4 haftadan uzun süren
günlük öksürük genellikle kronik öksürük olarak değerlendirilir ve
nedeninin araştırılması gerekir.
Bu durum, doktora başvurmak için mutlaka
dört hafta beklenmesi gerektiği anlamına gelmez.
Öksürük giderek artıyorsa veya nefes
darlığı, yüksek ateş, belirgin halsizlik gibi belirtiler eşlik ediyorsa daha
erken değerlendirme gerekebilir.
Çocuğumun Gribi Geçti Ama Öksürüğü Geçmedi, Neden?
Viral solunum yolu enfeksiyonlarından
sonra bazı çocuklarda öksürük bir süre daha devam edebilir.
Enfeksiyon sonrası hava yollarındaki
hassasiyetin sürmesi bu durumla ilişkili olabilir.
Ancak öksürüğün uzun sürmesi, giderek
şiddetlenmesi veya yeni belirtilerin ortaya çıkması durumunda yalnızca
geçirilmiş enfeksiyona bağlanmaması gerekir.
Çocuklarda Gece Öksürüğü Neden Olur?
Bazı çocuklarda öksürük özellikle gece
yatarken veya uyku sırasında artabilir.
Gece öksürüğü;
●
Astım
●
Geniz
akıntısı
●
Solunum yolu
enfeksiyonları
●
Çevresel
alerjenler veya tahriş ediciler
gibi farklı nedenlerle ilişkili olabilir.
Ancak yalnızca gece öksürüğü bulunması
astım veya alerji tanısı koymak için yeterli değildir.
Öksürüğün sıklığı, süresi, tetikleyicileri ve eşlik eden belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.
Doktor önerisi olmadan antibiyotik
başlanmamalıdır.
Çocuklarda Öksürük Şurubu Kullanılmalı mı?
Öksürük şurupları her çocuk için uygun
değildir.
Özellikle küçük çocuklarda bazı öksürük
ve soğuk algınlığı ilaçları ciddi yan etkilere neden olabilir.
Bu nedenle çocuğun yaşına ve sağlık
durumuna uygunluğu değerlendirilmeden ilaç kullanılmamalıdır.
Öksürüğün baskılanmasından önce nedeninin
belirlenmesi önemlidir.
Çocuklarda Öksürük Ne Zaman Tehlikelidir?
Bazı belirtiler öksürüğün daha ciddi bir
sağlık sorunuyla ilişkili olabileceğini düşündürebilir.
Özellikle:
●
Nefes almada
güçlük
●
Hızlı veya
zorlanarak solunum
●
Göğüs
kafesinde çekilmeler
●
Dudaklarda
morarma
●
Belirgin
halsizlik veya bilinç değişikliği
●
Sıvı alamama
●
Kanlı balgam
●
Uzun süren
veya tekrarlayan ateş
gibi belirtiler dikkate alınmalıdır.
Şiddetli solunum güçlüğü, morarma veya
bilinç değişikliği gibi durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
Ayrıca öksürük aniden, özellikle yemek
yerken veya küçük bir nesneyle oynarken başladıysa yabancı cisim aspirasyonu
olasılığı nedeniyle acil değerlendirme gerekebilir.
Çocuklarda Geçmeyen Öksürük İçin Hangi Doktora Gidilir?
Uzun süren öksürük şikâyetlerinde
öncelikle Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümüne başvurulabilir.
Hekim tarafından çocuğun öksürük süresi,
solunum bulguları, geçirilmiş hastalıkları ve genel sağlık durumu
değerlendirilir.
Gerekli görülmesi halinde akciğer grafisi veya farklı incelemeler planlanabilir.
Elazığ’da
Çocuklarda Geçmeyen Öksürük Değerlendirmesi
Elazığ’da çocuklarda uzun süren öksürük
şikâyeti yaşayan ailelerin, özellikle belirtiler tekrarlıyorsa veya çocuğun
günlük yaşamını etkiliyorsa sağlık profesyoneline başvurması önemlidir.
Özel Elazığ Hayat Hastanesi Çocuk
Sağlığı ve Hastalıkları bölümünde çocukların solunum
yolu şikâyetleri hekim tarafından değerlendirilebilir.
Öksürüğün nedeni çocuğun yaşı, sağlık
geçmişi ve muayene bulgularına göre araştırılabilir.
Sonuç
Çocuklarda öksürük çoğu zaman solunum
yolu enfeksiyonlarıyla ilişkili olsa da uzun süren veya tekrarlayan
öksürüklerin farklı nedenleri bulunabilir.
Özellikle dört haftadan uzun süren
günlük öksürük, nefes darlığı veya başka önemli belirtilerle birlikte görülen
öksürükler değerlendirilmelidir.